Genetics.uz
Image default
Farmakologiya

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta’siri

Testosteron propionat – testosteron efirlaridan biri. Bu eterifikatsiyalanmagan Testosteronga qaraganda sekinroq ta’sirga ega, ammo boshqa mavjud bo’lgan efirlarga nisbatan ko’proq ta’sirga ega bo’lgan dori in’eksion vositasidir. Bu xususiyat Testosteronga biriktirilgan propion kislota efiri bilan bog’liq. Bunday tuzilish o’zgarishi Testosteronning chiqish va yarim o’zgarishi tezligi oshishiga olib keladi, bu esa Testosteron enantat kabi boshqa ma’lum shakllarga qaraganda yuqori bo’ladi. Testosteron shakllarining aksariyati bir efirifikatsiyalangan shaklni o’z ichiga olgan bir komponentli preparatlar sifatida ishlab chiqilgan, ammo eritmada bir nechta turli efirlar (xususan, Sustanon-250) aralashmasidan tashkil topgan mahsulotlar ham mavjud. Qisqa yarim parchalanish tufayli efirifikatsiyalanmagan Testosterondan foydalanish amaliyotda o’zini oqlamaydi (Testosteron suspenziyasi efiratsiz bo’lmagan Testosterondan tashkil topgan shunday mahsulotlardan biridir). Propionatning qo’shilishi tufayli Testosteronning yarim parchalanishi 4,5 kunni tashkil qiladi. Testosteron tabiiy anabolik steroiddir, bu esa uni nisbatan xavfsiz qiladi. Ushbu preparatning ko’p qirrali va moslashuvchanligi uni turli maqsadlar va vazifalar uchun ishlatishga imkon beradi.

Testosteron propionat haqida batafsil ma’lumot ilk bor 1935 yilda chop etilgan. Keyinchalik Testosteronning boshqa shakllarini qidirish natijalari e’lon qilindi, chunki yuqorida aytib o’tilganidek, eterifikatsiyalanmagan Testosteron juda qisqa yarim parchalanishga ega. Ko’p o’tmay, Schering AG nemis kompaniyasi Testoviron tujorat nomi ostida ilk Testosteron propionat preparatini ishlab chiqarishni boshladi, bu hali ham mashhur brend bo’lib qolmoqda. Ushbu dorivor mahsulot birinchi sintezlangan gormon efiri edi, u 1930 yillarning o’rtasidan beri ishlatiladigan Testosteronlarning eng qadimgi turidir. Shu munosabat bilan, Testosteron propionat preparatining katta miqdori Amerika Qo’shma Shtatlarida retsept preparatlari bozorida taqdim etildi, va 1960 yilga qadar u dunyodagi eng ko’p ishlatiladigan gormon shakli edi. 1950 yillar davomida steroidlarning 3 mavjud varianti (Testosteron suspenziyasi, Testosteron propionat va Metiltestosteron) bor edi. Bugungi kunda anabolik steroidlarning yuzlab analoglari mavjud. Bu ikkala (milk va yonoq yuzasi o’rtasida joylashtirilgan tabletka) va til ostiga tashlanadigan Testosteron propionat shakllari mashhur bo’lmagani sabab, 1980 yillarga kelib ularning ishlab chiqarilishi to’xtagani haqida juda kamchilik xabardor.

Testosteron propionat tibbiyotda keng qo’llanilgan va ko’plab ko’rsatmalarga ega bo’lgan. Preparat erkak androgen yetishmovchiligi, klimaks, jinsiy funksiya buzilishi, endometrioz, disfunksional bachadon qon ketishi va boshqa ko’plab patologik holatlarda buyurilgan. Oxir oqibatda, AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi (FDA) Sanitar nazorati idorasi Testosteron propionat ishlatilishi mumkin bo’lgan tibbiy ko’rsatkichlar ro’yxatini sezilarli darajada qisqartirdi. Natijada, Testosteron faqat erkak bemorlarni davolashda qo’llanilishi kerak degan qarorga kelindi.

Testosteron propionat juda mashhur anabolik steroiddir va bugungi kunda nafaqat AQSh bozorida, balki butun dunyoda keng tarqalgan va ommabop bo’lib qolmoqda. Bu, asosan, Testosteronning faqatgina ushbu varianti uzoq vaqt davomida mavjud bo’lganligi bilan izohlanadi. Keyinchalik testosteron efirlar (Testosteron enantat va Testosteron sipionat) ishlab chiqildi. Ular nisbatan uzoq yarim parchalanishga va nisbatan past chiqish tezligiga ega. Ushbu preparatlar kamroq tez-tez in’ektsiyalarni afzal ko’radigan foydalanuvchilar tomonidan qo’llanila boshlandi. Testosteron propionat bugungi kunda AQShning retsept bo’yicha taqdim etiladigan dori-darmon bozorida mavjud, ammo uning ishlatilishi sezilarli darajada kamaygan, chunki boshqa, qulayroq bo’lgan Testosteron shakllari ishlab chiqildi.

Kimyoviy xarakteristikasi

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta'siri
Testosteron propionatning kimyoviy strukturasi.

Yuqorida aytib o’tilganidek, testosteron propionat efir propianati bilan biriktirilgan oddiy Testosteron hisoblanadi. Ikkinchisi 17-beta-gidroksil gormon guruhi bilan birlashtirilgan propionik kislota bo’lib, efir orqali bog’lanishga ega. Anabolik steroidlarning efirlari yog’da yaxshiroq eriydi va inyeksiya joyidan sekinroq tarqaydi. Biroq, bu faqat shu sababli efirlar steroidning tarqalishini uzaytiradi degani emas. Buning asosiy sababi shundaki, Testosteron propionat qonga kirganda, efir aloqasini buzish uchun vaqt talab etiladi. Natijada, fermentlar ta’sirida efir ajralib chiqadi va oddiy funksiyasini bajarishga qodir bo’lgan erkin Testosteron qoladi. Efirning enzimatik ajralish jarayoni va sekin chiqish tezligini shu bilan tushuntirish mumkin. Sof testosteronning yarim parchalanish davri 2-4 soat. Propion kislota efirning Testosteronga qo’shilishi natijasida yarim parchalanish 4,5 kunga teng bo’ladi.

Preparatning xususiyatlari

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta'siri

Testosteron propionat o’zining ajralish tezligi va yarim parchalanish davri xususiyatlaridan tashqari, Testosteronning har qanday boshqa turlaridan unchalik farq qilmaydi. Preparat tarkibida inson organizmida va ko’plab hayvon turlarida ishlab chiqarilgan tabiiy gormondan farq qilmaydi. Shu nuqtai nazardan, Testosteron foydalanish uchun eng xavfsiz steroid hisoblanadi, chunki har bir inson tanasi kichik miqdordagi bo’lsa-da, Testosteron ta’siriga o’rgangan.

Testosteron aromataz fermenti (Testosteronni estrogenga aylantirish uchun mas’ul) uchun mo’tadil estrogen faolligi va o’rta darajadagi yaqinligiga ega. Shunga ko’ra, Testosteronni ishlatganda, Testosteronni estrogenga aylantirishni bloklaydigan aromataz ingibitori (masalan, Arimideks, Aromazin yoki Letrozol) bir vaqtning o’zida ishlatilmasa, o’rtacha darajada aromatizatsiya darajasini kutish mumkin. Shuning uchun testosteron mushak massasini hosil qilish uchun vosita sifatida afzal ko’riladi, ammo u “quritish” va yog’ yo’qotish bosqichida ham ishlatilishi mumkin. Umuman olganda, Testosteron turlaridan birini anabolik steroidning har qanday jarayonida, hech bo’lmaganda, gormonning endogen mahsuloti bostirilganda yoki steroidlardan foydalanish natijasida to’xtatilgan davrda tanadagi Testosteronning fiziologik funksiyasini saqlab qolish uchun talab qilinadi. Testosteron ham juda kuchli anabolik ta’sirga ega va u yolg’iz o’zi qo’llanilishi mumkin.

Sportchilar va kul’turistlar orasida Testosteron propionat “quritish” va yog’ yo’qotish bosqichida foydalanish uchun eng yaxshi Testosteron variant, degan fikr hosil bo’lgan. Ko’pchilik u organizmdagi suyuqlikni Testosteronning boshqa eterifikatsiyalangan shakllariga qaraganda kamroq darajada ushlab turishini ta’kidlashadi. Bunday bayonotlar hech qanday ilmiy dalilga ega emas. Yuqorida aytib o’tilganidek, propionat efiri (yoki Testosteron bilan bog’liq boshqa bir efir) har doim tanadagi fermentlar tomonidan ajratiladi va natijada 100% sof Testosteron qoladi. Bu tabiiy gormonga o’xshash Testosteron tanadagi funksiyasini erkin bajarishi mumkin va gormonning har qanday eterifikatsiyalangan shakllariga taalluqlidir. Shunday qilib, efirning biriktirilishi bilan bog’liq yagona o’zgarish yarim parchalanish va ajralish tezligi bilan bog’liq. Shubhasiz, Testosteronning turli shakllarini qo’llashda boshqa farqlar bo’lmasligi kerak yoki ular minimal bo’lishi kerak, chunki faqat ma’lum bir vaqtda qon oqimiga ajraladigan gormon miqdori biriktirilgan efirga bog’liq.

Nojo’ya ta’siri

Testosteronni anabolik steroidlar qiroli deb atash mumkin. Bu inson organizmida ishlab chiqariladigan tabiiy gormondir. Shuning uchun agar bodibilder yoki sportchi steroidlarni uzoq muddat foydalanishni rejalashtirayotgan bo’lsa, Testosteronga, ayniqsa, propionat bilan birgalikdagisiga, uning bio imkoniyati va uzoq vaqt davomida samaradorligi tufayli e’tibor qaratishi kerak. Ushbu parametr bilan steroid terapiyasi preparatning standart dozalari yordamida yuqori darajadagi konsentratsiya va agressiyaga erishish mumkin. Shu bilan birga, salbiy hodisalarning yuzaga kelishi nisbatan kichik bo’ladi. Ammo nojo’ya ta’sirlar mavjudligini esdan chiqarmaslik kerak va ular quyida muhokama qilinadi.

Shuni ta’kidlash kerakki, Testosteron propionat dunyodagi eng ko’p o’rganilgan steroid preparatlariga taalluqli. Bu tabiiy ravishda organizm tomonidan ishlab chiqarilgan moddaning tuzilishini butunlay takrorlaydigan birinchi sintezlangan birikma bo’lgan. Shuning uchun ilmiy va sport birlashmalari Testosteronning uzoq muddatli samaradorligini o’rganishga harakat qilishadi. Ushbu preparat sportsmenning potensialini oshirishga yoki keyingi bosqichga o’tishga yordam berishi mumkin bo’lgan narsadir. Buning sababi shundaki, bu vosita inson tanasiga tanish bo’lgan birikmaning “nusxasi” dir. Shuning uchun preparatning qabul qilinish darajasi boshqa anabolik preparatlarga nisbatan ancha yuqoridir.

Testosteronning foydalari, nojo’ya ta’sirlarning yuzaga kelishi borasida ayniqsa, Trenbolon yoki yuqori toksiklikka ega bo’lgan boshqa shunga o’xshash dorilar kabi boshqa aralashmalar bilan taqqoslaganda ayniqsa sezilarlidir.

Estrogen nojo’ya ta’sirlari

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta'siri

Steroidlarni qo’llashda eng qo’rqitadigan nojo’ya ta’siri bu – estrogen sabab bo’ladigan ta’siri bilan bog’liq. Erkaklarda erkaklik xususiyatlarining mavjudligi, asosan, Testosteron darajasining estrogen ustidan ustunligi bilan belgilanadi. Ayollarda esa buning aksi. Shuni bilib qo’yish muhimki, organizmga ekzogen kiritiladigan har bir gormon ushbu gormonning tabiiy ishlab chiqarishning buzilishiga olib keladi. Bu shuni anglatadiki, har safar yuqori dozali androgen preparatlari (Testosteronning har qanday shakli) qo’llanilganida, bunga javoban estrogen darajasi ham ko’tariladi. Agar e’tiborga olinmasa, Testosterondan foydalanish bilan bog’liq salbiy oqibatlarni oldini olish qiyin bo’ladi.

Testosteronni qabul qilish bilan yuzaga keladigan eng keng tarqalgan reaksiyalar har qanday androgenga xos estrogenik yon ta’sirlarni o’z ichiga oladi. Ko’pgina foydalanuvchilarda ginekomastiya yuzaga kelish xavfi qo’rquv keltirib chiqaradi. Bu estrogen disbalans natijasida erkaklarda yuzaga keladigan keng tarqalgan nojo’ya ta’sir hisoblanadi. Ginekomastiya ko’pincha o’smirlarda jinsiy balog’atga yetishganda kuzatiladi, lekin u kattalarda, androgen vositalarini suiiste’mol qilish yoki noto’g’ri ishlatishda paydo bo’lishi mumkin. Ginekomastiyadan tashqari, estrogen faolligi yuqori bo’lgan ayollarda kuzatilganidek, alomatlar rivojlanishi mumkin.

Haddan tashqari estrogen faollikni aromataz ingibitorlari (AI) yoki selektiv estrogen retseptorlari modulyatorlari (SERM) tomonidan nazorat qilinishi mumkin. AI guruhi vakillari qondagi estrogen darajasini pasaytirishi mumkin. SERM ishlatilganda, Testosteronni estrogenga aylantiradigan ferment bilan bog’lash bloklanadi. Bunday to’siq estrogen ta’sirini oldini oladi, ammo boshqa salbiy reaksiyalar paydo bo’lishi mumkin. Xususan, SERM ginekomastiyaning rivojlanishiga to’sqinlik qilishi mumkin, ammo agar zardobda estrogen miqdorini kamaytirish zarur bo’lsa, u holda AI dan foydalanish tavsiya etiladi.

Androgenik nojo’ya ta’sirlari

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta'siri

Testosteronga nafaqat estrogen ta’sirlar, balki bir qator yoqimsiz androgen ta’sirlar ham xos ekanligini unutmaslik kerak. Misol uchun, Testosteronni olgan ko’plab odamlarda soch to’kilishi tasodifan emas. Shunga o’xshab, Testosteron aromataz fermenti bilan bog’lanib, estrogen ta’sirini keltirib chiqarganidek, u 5-alfa reduktaz enzimi bilan bog’lanadi va DGT (Digidrotestosteron)ga aylanadi. Gormonning bu shakli ko’proq faollikka ega va mushaklarning kuchini sezilarli darajada oshirishi mumkin, ammo muammo shundaki u sochlar holatiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Aslida, DGT tananing muayyan qismlarida, birinchi navbatda, bosh terisi sohasida, prostata va terida hosil bo’ladi, bu esa turli xil nojo’ya ta’sirlarga olib keladi, shu jumladan, bu irsiy moyillikka ega bo’lgan erkaklarda kallikka sabab bo’lishi mumkin. Shunday qilib, agar bunday nojo’ya ta’sirga katta ahamiyat berilsa, mushaklar kuchini oshirishning muqobil usulini ko’rib chiqish ma’qulroqdir.

Shu bilan birga, estrogen ta’sirida bo’lgani kabi, DGT bilan bog’liq ajratuvchi hodisalarga qarshi kurashishning bir necha usullari mavjud. Bu Testosteron juda aniq androgen xususiyatlarga egaligi sabab, DGT shakllanishini to’la to’sib qo’yishning imkoni yo’qligini unutmaslik muhim ahamiyatga ega. Biroq, odatda DGT deb ataladigan androgen ta’siriga qarshi kurashish uchun Proskar yoki Dutasterid kabi vositalardan foydalanish mumkin. Erkaklar soch to’kilishi bilan bir qatorda, DGT terining yog’lig’lanishi, asabiylashish simptomlari, prostata bezining o’sishi va akne keltirib chiqarishi mumkin. Aslida, ta’riflangan nojo’ya ta’sirlar o’smirlikdagi jinsiy voyaga yetish davrida yuzaga kelishi mumkin bo’lgan ko’rinishlarga o’xshaydi.

Testosteron bilan bog’liq nojo’ya ta’sirlari

Har qanday ekzogen birikmani qo’llar ekanmiz, har doim organizmimizni xavf ostiga qo’yamiz. Buning sababi nima bo’lishidan qat’iy nazar – qiziqish uchunmi, bodibilding doirasidami, sport bilan shug’ullanish yoki hayot sifatini yaxshilash uchunmi testosteron kabi androgen preparatini qo’llashda juda ehtiyot bo’lish kerak va bu ayniqsa preparatni bekor qilish bilan bog’liq. Bu mantiqsiz tuyulishi mumkin, lekin juda jiddiy nojo’ya ta’sir, aynan Testosteronning har qanday mahsulotidan foydalanishni to’xtatish bilan bog’liqdir. Shuning uchun ekzogen gormonlardan foydalanish gormon ishlab chiqarishning to’xtashi kabi nojo’ya ta’sir haqida bilish juda muhimdir. Bu juda kuchli androgenik vositani organizmga kiritish natijasida rivojlanadi. Tashqi tomondan gormonni qabul qilishga javoban organizmning endogen gormon ishlab chiqarishi to’xtaydi. Qisqa kurs jiddiy oqibatlarga olib kelmasligi mumkin, ammo steroidlardan uzoq muddat foydalanish, albatta, sezilarli gormonal disbalansga olib keladi. Steroidlarni iste’mol qilish juda yoqimsiz holatga – gipogonadizmga olib kelishi mumkin, ya’ni bunday holatda organizm tomonidan Testosteron tabiiy ishlab chiqarilishi sodir bo’lmaydi. Bu holatda uzoq vaqt qolish halokatli oqibatlarga olib kelishi mumkin, shuning uchun steroidlardan foydalanishga mas’uliyat bilan yondashish muhim ahamiyatga ega. Steroid kursining so’ngida PKT yoki post-kurs terapiyasi amalga oshirilishi kerak. Bu jarayonda aromataz ingibitorlari (AI) qo’llaniladi, bu esa tanadagi estrogen darajasini pasaytiradi. Bundan tashqari, XGCh – tabiiy gormondan foydalanish majburiy bo’lib, moyaklar tomonidan Testosteronning tabiiy ishlab chiqarilishini rag’batlantiradi. Agar siz ushbu maslahatlarga rioya qilmasangiz, gormonning tabiiy ishlab chiqarilishining yo’qligini bartaraf etish uchun umr bo’yi TAT (Testosteronni almashtirish terapiyasi) muhtoj bo’lishingiz mumkin. Bu juda kamdan-kam hollarda sodir bo’ladi, lekin androgenik vositalarni me’yoridan ortiq iste’mol qilish bilan bunday holat ehtimoldan holi emas. Agar siz AI guruhidagi preparatlardan va gormon ishlab chiqarishni tiklaydigan vositalardan to’g’ri qo’llansangiz, hech qanday muammo yuzaga kelmasligi kerak.

Gepatotoksiklik

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta'siri

Odatiy nojo’ya ta’sirlardan tashqari, Androgenik vositalardan har qanday ko’rinishda foydalanish, jigarga zararli ta’sir ko’rsatishi mumkin. Gepatotsitlarning yangilanishi juda sekin sodir bo’ladi, bu esa hujayralar qayta tiklanmasa, jigar transplantatsiyasi talab qilinishi mumkin deganidir. Bu yuzaga kelishi mumkin bo’lgan eng og’ir holat va agar jigar haqida yetarli darajada qayg’urilmaganda yuzaga kelishi mumkin. Shuning uchun androgenlarning deyarli har qanday turi toksiklikka ega ekanligini va uni qo’llash limfa tizimiga yukni oshirishini bilish juda muhimdir. Shunga qaramasdan, jigarda toksik ta’sir darajasi ishlatilgan androgen turiga bog’liq.

Testosteron propionatdan foydalanganda, jigarga toksik ta’sir haqida tashvishlanmasa ham bo’ladi. Avvalo, preparatning in’eksion shakli jigarni chetlab o’tib, organizmga kiradi. Ichga qilinganda modda jigar to’sig’idan o’tadi, bu yerda birikma organizm uchun xavfsizligi jihatdan o’ziga xos tekshiruvdan o’tadi. Testosteron propionatning yuqori dozalarini ichga qabul qilish bo’yicha ko’plab tadqiqotlar ushbu preparatda gepatotoksiklikning yo’qligini ko’rsatdi.

Yurak-qon tomir tizimiga ta’siri

Testosteron propionat – preparat haqida umumiy ma’lumot va nojo’ya ta'siri

Har qanday androgenik vositadan foydalanish xolesterin darajasida o’zgarishlarga olib keladi. Steroid terapiyasi, shuningdek, arterial qon bosimi darajasiga ham ta’sir qilishi mumkin. Biroq, bu zararli hodisaning asosiy sababi, estrogen darajasining pasayishi bilan namoyon bo’lgan teskari aloqa mexanizmidir. Estrogen, nojo’ya ta’siri jihatidan yomon nomiga qaramasdan, yurak-qon tomir tizimining to’g’ri ishlashini ta’minlash uchun juda muhimdir. Uning yetarli miqdorda bo’lishi yurak – qon tomir tizimining nazorat ostida bo’lishi kafolatidir. Bu AIdan foydalanganda estrogen darajasini nolga tushirmaslik juda muhimligini tushuntiradi. Shuning uchun organizm tomonidan estrogen ishlab chiqarishini to’liq to’xtatish o’rniga uning tarkibida mo’tadil pasayish ta’minlaydigan kichik dozani qo’llash maqsadga muvofiq. Bu yurak-qon tomir tizimining holatini buzmasdan androgenik vositadan foydalanish imkonini beradi. Bundan tashqari, salbiy nojo’ya ta’sirlarni oldini olish uchun muntazam kardio mashg’ulotlar va parhezga rioya qilish tavsiya etiladi.


Genetics.uz anabolik steroidlar va kuchli ta’sir etuvchi moddalarni sotmaydi va qabul qilishga chaqirmaydi. Ma’lumot tavsiya etish xarakteriga ega emas va faqat tanishtirish maqsadida taqdim etilgan. U yoki bu preparatni to’g’ri qo’llash uchun albatta sport shifokoriga va/yoki sertifikatga ega trenerga murojaat qiling.

Buni ham o’qing

Bodibildingda diuretiklar – juda xavfli moddalar

Genetics

Testosteron nima? To’liq qo’llanma

Genetics

Anabolik steroidlar turlari

Genetics

Inson o’sish gormoni – ta’rifi va samaralari

Genetics

Bodibildingda kortizol gormoni (stress gormoni)

Genetics

Anabolik steroidlar nima bu?

Genetics

Saytdan foydalanishni davom ettirish orqali, siz Konfidensiallik siyosatiga mos ravishda cookie-fayl va boshqa ma’lumotlarning to’planilishi va foydalanilishiga o’z roziligingizni bildirasiz. Roziman Batafsil