Genetics.uz
Image default
Farmakologiya

Kursdan keyingi terapiya (KKT) – protokollari haqida asosiy ma’lumotlar va sxemalar

Kursdan keyingi terapiya (KKT) anabolik steroidlardan foydalanishning eng muhim jihati hisoblanadi. KKT konsepsiyasi 1980 yillarning oxiri, 1990 yillarning boshlanishiga qadar mavjud bo’lmagan bo’lib, sababi bu vaqtgacha anabolik steroidlarning organizmdagi ta’sir mexanizmi to’liq aniqlanmagan edi. Aynan shu davrdan boshlab shifokorlar, olimlar va anabolik steroid qabul qiluvchilar ushbu dorilar guruhining farmalogik dinamikasi va ularning endokrin tizimga ta’siri haqida bila boshladilar. O’sha paytdayoq anabolik steroidlarning organizmga ekzogen kiritilishi endogen Testosteron ishlab chiqarishni bostirish va/yoki to’xtatish uchun yetakchi GGGO’ (gipotalamus-gipofiz-gonad o’qi) tomonidan teskari bir salbiy davrini ishga tushirishi aniq bo’ldi. Afsuski, ushbu guruhdan foydalanishning dastlabki davrlarida (1950 va 1990 yillar orasida) ushbu ta’sirni kamaytirish bo’yicha har qanday preparat yoki ma’lumotlar cheklangan edi.

Bugungi kunda ilmiy va tibbiy bilimlar bodibildingning “oltin davri” va yengil atletika bo’yicha steroid preparatlarini faol ishlatish davriga nisbatan sezilarli darajada o’sdi. Steroidlarni qo’llashdan keyin gormonlarni tiklashni ta’minlaydigan dori-darmonlarning ilg’or rivojlanishi steroid terapiyasining xavfsizligini sezilarli darajada oshirishga va u bilan bog’liq endokrin xastaliklarning kuchaymasligiga imkon berdi. GGGO’ va gormonal tizimlarni kursdan keyingi terapiyasi (KKT) yordamida qanday qilib to’g’ri va samarali tarzda tiklashni bilish uchun anabolik steroidlar kursini mushak massasining o’sishini butunlay saqlab qolgan holda yakunlash mumkin. Shu bilan birga, endokrin tizimi va GGGO’ ning normal funksiyasini saqlagan holda, samaradorlikni 90% yoki undan yuqoriroqqa oshirish imkoniyati ortadi.

Ekzogen anabolik steroidlardan foydalangandan so’ng, ko’pchilik insonlarda organizmning hosil bo’lgan mushak massasini ushlab turish uchun zarur bo’lgan asosiy gormonlar ishlab chiqarilishi bostirilishi yoki o’chirilishi ya’ni “gormonal buzilish” deb ataluvchi holat yuz beradi. Hozir gap asosiy gormonlar – LG (Lutenlovchi gormon), FSG (follikula stimullovchi gormon) va Testosteron haqidadir. Gonadotropinlar deb tanilgan LG va FSG gormonlar gonadlarni (moyaklar) Testosteron ishlab chiqarish va sekretsiyasini boshlash yoki kuchaytirishga undaydigan gormonlar hisoblanadi. Ushbu gormonlar sonining kamayishi oqibatida gormonal muvozanat buziladi va organizmdagi Testosteron miqdori pasayadi va ko’p hollarda estrogen darajasi ortadi (ko’plab omillar bilan belgilanadi), Kortizol (mushak to’qimasini buzadigan steroid gormoni) normal miqdorda bo’ladi. Testosteron past darajasi va normal (yoki yuqori) Kortizol darajasida, ikkinchisi anabolik steroidlarning so’nggi kursi davomida erishilgan mushak massasi uchun xavf tug’diradi (Testosteron Kortizolning mushak to’qimalariga katabolik ta’sirini bostirish va neytrallashi kerak). Bundan tashqari, jinsiy gormonlarni, shu jumladan Testosteronni bog’laydigan SHBG (globulin) tarkibini kuchaytiradi, bu esa uni sust qiladi va uning ta’sirini bloklaydi. Ushbu oqsil darajasi androgenlarning fiziologik darajalaridan oshib ketishiga javoban kursdan keyingi bir necha hafta ichida ortadi.

Vaqt o’tishi bilan inson organizmi gormonlarning bu muvozanat buzilishini bartaraf qiladi va endogen Testosteron darajasini tiklaydi, ammo tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, Testosteron ishlab chiqarishni rag’batlantiradigan vositalardan foydalanilmaganda, jarayon 1-4 oy davom etadi. Bu vaqt organizmga zarar yetkazish va hosil qilingan mushak massasini to’liq yoki qisman yo’qotish uchun yetarli hisoblanadi. Shuning uchun, anabolik steroidlarni qo’llashda Testosteron ishlab chiqarishni rag’batlantiradigan preparatlarni to’g’ri qabul qilish sxemasi yordamida tez gormonal tiklanishga e’tibor berish kerak. Bundan tashqari, o’z-o’zidan tiklanishda GGGO’ ga uzoq muddatli endokrin shikast yetish ehtimoli juda yuqori bo’lib, natijada anabolik steroidlar (umr so’ngiga qadar Testosteron miqdorini normal ishlab chiqara olmaslik) tufayli kelib chiqqan Gipogonadizm rivojlanishi mumkin. Shuning uchun, nafaqat tez normal GGGO’ vazifasini qayta tiklash uchun, balki endigina hosil qilingan mushak massasini saqlab qolish uchun juda ham muhim ahamiyatga ega bo’lgan har qanday sodir bo’lishi mumkin bo’lgan ortga qaytarib bo’lmaydigan ziyonlarni oldini olish uchun bir necha preparatlarni o’z ichiga olgan, muvofiq kursdan keyingi terapiyadan foydalanish muhim ahamiyatga ega.

Kursdan keyingi terapiyaning qaysi protokolidan foydalanish maqsadga muvofiq?

Kursdan keyingi terapiya (KKT) – protokollari haqida asosiy ma'lumotlar va sxemalar

Ko’p yillar davomida ishlab chiqilgan KKT protokollarining turli xil turlari mavjud. Fikrlarning bunday ko’pligi bu savolga birinchi marta duch kelgan odamda chalkashlikka olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada ishonchli ilmiy ma’lumotlar va mantiqiy fikrlashlarga asoslangan kursdan keyingi terapiyasining eng yaxshi va eng samarali protokoli taqdim etiladi. Bu yerda, shuningdek, KKT bilan bog’liq turli xil afsonalar tasvirlangan va KKT protokollaridan qaysi biri so’nggi paytlarda yanada rivojlangan ishlanmalar tufayli, shuningdek, kursdan keyingi terapiyaning mexanizmlari ta’sirini yaxshiroq ilmiy tushunish sabab o’z dolzarbligini yo’qotgan yoritilgan. Hozirgi vaqtda anabolik steroidlar iste’molchilari tomonidan nafaqat o’zlarini, balki ushbu insonni kuzatishi, undan o’rganishi va uning g’oyalarini qabul qilishi mumkin bo’lgan boshqa odamlarni ham o’zi bilmagan holda jiddiy xavf-xatarga duchor qiladigan eskirgan va shunga mos ravishda samarasiz KKT protokollari mavjud.

Ushbu kritik haftalar davomida endokrin tizimda aniq nima sodir bo’lishini haqidagi to’g’ri tushunchaning yetishmasligi, shuningdek, qanday vositalarni qo’llash kerakligini, har bir dori qanday ta’sir qiladi va uni qanday to’g’ri qabul qilish mumkinligini bilmaslik jiddiy muammolarga olib kelishi mumkin.

GGGO’: u qanday ishlaydi

Kursdan keyingi terapiya (KKT) – protokollari haqida asosiy ma'lumotlar va sxemalar

GGGO’-testosteron ishlab chiqarishni nazorat qiluvchi endokrin bezlarning o’zaro bog’liq tizimini nazarda tutuvchi gipotalamo-gipofiz-gonad o’qi.

GGGO’ ishlab chiqariluvchi Testosteron miqdorini tartibga soladi va har qanday vaqtda tanada aylanadi. Har bir insondagi organizm tomonidan ishlab chiqarilgan Testosteronning maksimal miqdori aslida genetik jihatdan dasturlashtirilgan bo’lib va bu asosiy hal qiluvchi omildir. Testosteron miqdoriga ta’sir qiluvchi boshqa omillar ham mavjud, ularga: yosh, parhez, tana to’qimalarining tarkibi, turmush tarzi va jismoniy faoliyat kabilar taalluqli.

Agar organizmda Testosteron juda ko’p miqdorda aylansa, GGGO’ tananing ushbu gormonni ishlab chiqarish va sekretsiyasini kamaytiradigan salbiy teskari aloqa tamoyili asosida ishlaydi, muvofiqlashtirish esa gormonning kam miqdori aniqlanganda amalga oshiriladi. Ushbu tartibga solish jarayoni tanadagi “asosiy” temir deb hisoblangan gipotalamus tomonidan nazorat qilinadi. Salbiy teskari aloqa halqasi gormonal gomeostazni saqlab turishning bir usuli hisoblanadi. Barcha endokrin bezlar salbiy teskari aloqa tamoyiliga muvofiq ishlaydi.

GGGO’ doirasida KKT davomida muammo quyidagi gormonlarining gomeostazasini tartibga solishdan iborat bo’ladi:

  • GnRG (gonadotropin-rilizing-gormoni);
  • LG (Luteinlovchi gormon);
  • FRG (Follikulalarni stimullovchi gormon);
  • Testosteron.

GGGO’ tananing ko’p miqdorda Testosteron ishlab chiqarishga bo’lgan ehtiyojini aniqlaydigan va mos keladigan GnRG miqdorini chiqaradigan gipotalamusning birinchi o’q nuqtasidan boshlanadi. GnRG – bu gormon, ikki muhim gonadotropin – LG va FSGlar sekretsiyasi va ishlab chiqarilishi uchun signal beruvchi keyingi o’q – gipofiz hisoblanadi. Ushbu ikki gormon Testosteron ishlab chiqarish va sekretsiyasining boshlanishi uchun o’qning uchinchi nuqtasi – moyaklarga signal yuboradi. Bu GGGO’da Testosteron ishlab chiqarishning so’nggi bosqichi hisoblanadi.

GGGO’da Testosteron ishlab chiqarishni ingibitorlash yoki to’xtatish uchun ikkita asosiy gormonal omil mavjud:

  • Ortiqcha Testosteron;
  • Ortiqcha estrogen.

GGGO’ funksiyalarini bostiradigan boshqa gormonlar (progestin va prolaktin kabi) mavjud bo’lsa-da, lekin muammolar asosan bu ikki omil bilan bog’liq. Testosteron va/yoki estrogenning me’yoridan yuqori darajalari (ekzogen androgenlarni steroid kursida yoki boshqa sabablarga ko’ra ishlatish tufayli), gipotalamus muvozanatni tiklashga harakat qiladi. Natijada, GnRG, LG va FSG ishlab chiqarish kamayadi yoki to’xtatiladi va oxir-oqibat Testosteron sintezi kamayadi yoki to’xtatiladi. Gipotalamusning optimal gormonal muhiti tiklanmaguncha, GGGO’ doirasida signal gormonlarini ishlab chiqarish boshlanmaydi va Testosteron ishlab chiqarishni stimullovchi dorilarning aralashuvisiz organizm ushbu funksiyalarini mustaqil ravishda tiklash uchun bir necha oy talab qilinishi mumkin.

Yuqorida tavsiflangan GGGO’ mexanizmlari kursdan keyingi terapiyaning optimal dasturini ishlab chiqish va qo’llash zarurligini tushunish uchun muhimdir.

GGGO’ tiklanishini qiyinlashtiruvchi omillar

Kursdan keyingi terapiya (KKT) – protokollari haqida asosiy ma'lumotlar va sxemalar

Anabolik steroidlarni qo’llashda KKT paytida GGGO’ funksiyasini tiklashni yomonlashtiradigan bir qancha ko’rsatkich omillar mavjud:

  1. Individual javob.
  2. Qo’llanilayotgan anabolik steroid(lar) ning turi.
  3. Kurs davomiyligi (moyaklar sezuvchanligini kamayish darajasi).

1. Individual javob

Har bir alohida individ har qanday kimyoviy moddalar, birikmalar, anabolik steroidlar, oziq-ovqat yoki dori-darmonlarga o’ziga xos javob qaytaradi. Ba’zi odamlar GGGO’ funksiyasini saqlab qolishsa, boshqalar GGGO’ faoliyatining kuchli supressiyasi yoki to’xtatilishi rivojlanadi va qolganlarga qaraganda to’liq tiklanish uchun ko’proq vaqt talab qilishi mumkin. Bir so’z bilan aytganda, tez va osonlik bilan sog’ayadigan “omadlilar” va kursidan keyingi terapiya vaqtida tiklanish juda qiyin bo’lganlar bor. Bunday turli reaksiyalar genetik jihatdan dasturlashtirilgan va GGGO’ reaksiyasi va gomeostazni saqlab qolish qobiliyatini aniqlaydigan genlardir.

2. Qo’llanilayotgan anabolik steroid(lar) turi

Barcha anabolik steroidlar salbiy teskari aloqa tamoyili bo’yicha GGGO’ ni bostirish yoki o’chirishni namoyish etadi va bu yerda hech qanday istisnolar yo’q. Ammo, anabolik steroidlar turli sabablarga ko’ra supressiya darajasi bilan farq qiladi. Har qanday holatda, “yengil” yoki “og’ir” steroidning GGGO’ ni qanday bostirishidan qat’iy nazar, ushbu guruhning barcha preparatlari bir necha hafta davom etadigan kurslarda gormonal signal jarayonlarining kuchli bostirilishiga olib keladi.

3. Kurs davomiyligi (moyaklar desensiblizatsiyasi darajasi)

Bu, ehtimol, eng muhim va ta’sir ko’rsatuvchi omildir. Anabolik steroidlardan uzoq vaqt foydalanish tufayli, Leydig hujayralarining aksariyati uzoq vaqt davomida nofaol bo’ladi va bu interstitsial hujayralar qancha uzoq vaqt nofaol bo’lsa, keyinchalik LG va FSG stimulyatsiyasiga javob berishni shunchalik qiyinlashadi. Tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, Leydig hujayralarining kursdan keyingi tiklanish muammosi LG yetishmovchiligi bilan bog’liq emas, balki LG ga nisbatan sezuvchanlikning pasayishi bilan bog’liq. Ekzogen Testosteronni sinov ishtirokchilari tomonidan 21 hafta davomida kiritilgan bir tadqiqotda, kiritilish boshlanganidan ko’p o’tmay, LG darajasining pasayishi kuzatildi. Ushbu davr oxirida ekzogen testosteronni qo’llashni to’xtatgandan so’ng, LG darajasi 3 hafta ichida ko’tarildi, ammo Testosteron darajasini oshirish uchun ko’plab sinov ishtirokchilariga bir necha hafta kerak bo’ldi.

KKT davomida Testosteron ishlab chiqarishni stimullovchi uch asosiy vosita

Kursdan keyingi terapiya (KKT) – protokollari haqida asosiy ma'lumotlar va sxemalar

Avvalambor, KKT davomida gormonal tiklanish uchun har qanday bir preparatdan foydalanish yetarli darajada samarali bo’lmasligiga oydinlik kiritish kerak. Aslida, barcha kursdan keyingi terapiya dasturlari ko’p komponentli bo’lishi va bir-biri bilan birgalikda ishlaydigan bir nechta turli xil birikmalarni o’z ichiga olishi kerak, bu esa GGGO’ ni eng samarali va tezkor tiklanishini ta’minlaydi.

Moddalarning uch guruhi (ahamiyatini oshib borish tartibida):

  1. SERM (SERMs) (selektiv estrogen retseptor modulyatorlari).
  2. Aromataz ingibitorlari.
  3. IXG (inson xorionik gonadotropini).

SERM. Ushbu dorilar guruhiga Nolvadeks (Tamoksifen sitrati), Klomid (Klomifen sitrat), Raloksifen va Fareston (Toremifen sitrat) kiradi. SERM organizmga aralash ta’sir ko’rsatadi va estrogenga nisbatan agonistik va antagonistik xususiyatlarni ko’rsatadi. Bu shuni anglatadiki, SERM muayyan to’qimalarda estrogen ta’sirini bloklashi mumkin bo’lsa, u tananing boshqa joylarida estrogen ta’sirini kuchaytirishi mumkin. Bu ta’sir ham ijobiy, ham salbiy bo’lishi mumkin. Nolvadeks, masalan, jigarda estrogenik agonistik ta’sir ko’rsatadi, mohiyatan bu ijobiy ta’sir hisoblanadi, chunki u lipid profilining yaxshilanishiga olib keladi. Barcha SERM u yoki bu darajada ginekomastiya shaklidagi nojo’ya ta’sirni to’sish yoki bloklash orqali ko’krak bezi to’qimasidagi estrogen ta’sirini yumshatadi. SERM gipofiz bezida estrogen antagonistlari bo’lib xizmat qiladi, bu esa LG va FSG ni chiqarishga olib keladi. Erkaklarda estrogen darajasining oshishi endogen Testosteron ishlab chiqarishni salbiy teskari aloqa tamoyiliga qarshi bostirishi mumkin, bu esa gipogonadizmga olib keladi. Shu sababli, SERM har qanday KKT protokolining mutlaqo zarur komponentidir. Shu bilan birga, terapiya sxemasi faqat estrogen retseptorlari modulyatori bilan chegaralanib qolmasligi kerak.

Aromataz ingibitorlari. Bu guruh Aromazin (Eksemestan), Arimideks (Anastrozol) va Letrozol (Femara) kabi preparatlarni o’z ichiga oladi. Hujayra darajasida estrogen faolligini blokirovka qilish o’rniga, ushbu dorilar guruhining vakillari androgenlarni estrogenga aylantirish uchun mas’ul bo’lgan aromataz fermentini ingibitorlari orqali organizmdagi aylanma estrogenning umumiy darajasini pasaytiradi. Konversiya ortiqcha estrogenni keltirib chiqaradi va salbiy teskari mexanizmga ko’ra, Testosteron ishlab chiqarishni bostirishga olib keladi. Qonda estrogen darajasini pasaytirish orqali aromataz ingibitorlari (AI) salbiy teskari aloqa mexanizmini ishga tushiradi, LG va FSG ozod bo’lishiga va keyinchalik ko’proq Testosteronni ishlab chiqarishga yordam beradi. Yana bir AI ta’siri IXG ning estrogen ta’sirini kamaytirish qobiliyatidir. Biroq, aromataz ingibitorlarining aksariyati, ayniqsa, Nolvadeks dori bilan ba’zi bir SERM bilan yetarli darajada mos tushmaydi, shuning uchun KKT davomida AI tanlashda ba’zi qiyinchiliklar mavjud.

IXG. Inson xorionik gonadotropini LG tuzilishi va ta’siriga o’xshash. Homiladorlik davrida katta miqdorda ishlab chiqarilgan bu oqsil gormoni LG 100% bilan bir xil bo’lgan oqsil subbirlikni o’z ichiga oladi va shuning uchun IXG erkaklarga kiritilganida moyaklar kabi mo’ljaldagi to’qimalarda LG o’z ta’sirini takrorlaydi. Natijada, Leydig IXG hujayralarini stimullashi orqali Testosteron ishlab chiqarish oshadi. IXG ni monoterapiya sifatida ishlatmaslik kerak, chunki gonadotropin sifatida u o’z-o’zidan salbiy teskari aloqa aylanishini boshlaydi, natijada IXG gipofiz bezidan foydalangandan so’ng preparatni to’xtatish uchun LG ishlab chiqarishni to’xtatadi. Natijada, IXG SERM va ayniqsa, AI bilan tavsiya etiladi, chunki u moyaklardagi aromataz faolligini oshiradi va estrogen darajasini oshiradi.

Preparatlarni jamlaymiz

O’quvchilar uchun, albatta, uchta guruhdan qaysi preparatni tanlash va ularni qanday qilib to’g’ri qabul qilishni bilish qiziqdir. Javob ushbu dori-darmonlarni samarali va xavfsiz foydalanishga imkon beruvchi har bir birikmaning xususiyatlarini tushunishdir.

IXG

1960 yillardan 1980 yillarning o’rtalariga qadar bo’lgan anabolik steroidlarning iste’molchilari gormonal muvozanatni tiklash uchun hech qanday dori ishlatmaganlar va o’sha paytda KKT atamasi ham mavjud emas edi. 1980 yildan boshlab IXG mashhurlikka erisha boshladi va bu maqsad uchun ishlatiladigan yagona preparat edi. O’shandan beri ilmiy bilimlar geometrik darajada o’sdi va har qanday o’qimishli kishi IXG ni monoterapiya sifatida qo’llash maqsadga muvofiq emasligi haqida shubha qilmasligi kerak bo’ladi. Boshqa ikkita guruhi dorisidan (AI va SERM) gormon va preparat (lar) ning bir xil kombinatsiyasidan foydalanish butunlay boshqacha natijalarga olib keladi.

Anabolik steroidlar kursidan keyin GGGO’ ni tiklashdagi qiyinchiliklar Leydig hujayralarining desensiblizatsiyasi bilan bog’liq. IXG, aslida, LG analogidir va uzoq kursdan keyin moyaklar sezuvchanligi IXG ham va LG ga ham pasayadi. Biroq, organizm normal Testosteron ishlab chiqarish uchun yetarli bo’lmagan miqdorda LG ishlab chiqaradi. Steroid kursidan keyin albatta organizmda LG va FSG tabiiy o’sish ham juda sekin sodir bo’ladi, LG fiziologik darajalari ekzogen Testosteron qabuli to’xtatilganidan 3 haftadan keyin erishish mumkin.

Yuqori dozada IXG foydalanish KKTning boshlang’ich 1-2 haftasida moyaklar uchun “shok” ta’siri bilan bir xil bo’ladi. Tadqiqotlar bu borada IXG ning ajoyib samaradorligini ko’rsatdi, shuning uchun preparat anabolik steroidlar chaqirgan gipogonadizmni davolash uchun tavsiya etilgan. Ushbu nuqtai nazardan, boshqa ikkita guruh (SERM va AI) preparatlari kursdan keyingi dastlabki ikki hafta ichida IXG asosiy terapiyasini to’ldiruvchi yordamchi moddalar sifatida ishlatilishi kerak. IXG foydalanishni to’xtatgandan so’ng, SERM guruhidagi preparat bilan monoterapiya tavsiya etiladi.

IXG ning gormonal muvozanatni tiklash qobiliyatiga qaramasdan, hal qilishni talab qiluvchi ikkita muammo mavjud:

  • IXG aromataz sintezini tezlashitiradi, bu esa estrogen darajasini oshiradi.
  • Gormon qo’llashni to’xtatgandan so’ng, LG va FSG ning endogen ishlab chiqarilishi IXG ekzogen kiritish tufayli juda ham kichikdir.

Aromataz ingibitorlari: Aromazin (Ekzemestan) afzal ko’riladi

Yuqorida aytib o’tilganidek, IXG aromataz ekspressiyasini oshiradi va organizmdagi estrogen oshishiga olib keladi. Bundan tashqari, moyaklardagi progesteron darajasining oshishi ham e’tiborga olinishi kerak. Bu gormon endogen Testosteron ishlab chiqarishni bostirishga sabab bo’ladi, chunki estrogen darajasini oshirish, bu esa albatta, KKT davomida ma’qul ko’rilmaydi.

Shuning uchun terapiyaga aromataz ingibitorlarini bog’lash vaziyatdan chiqish yo’li hisoblanadi. Biroq, Arimideks va Letrozol kabi aromataz ingibitorlaridan foydalanish muammoga olib kelishi mumkin. Muammo shundaki, KKT dasturi davomida SERM, xususan, Nolvadeks va Klomid preparatlarini qo’llashni o’z ichiga oladi, ular esa KKT dasturining mutlaqo zaruriy tarkibiy qismlari hisoblanadi. Shu bilan birga, Arimideks va Letrozol preparatlarining Nolvadeks bilan salbiy o’zaro ta’siri ham ma’lum. Tadqiqot shuni ko’rsatdiki, Arimideksni Nolvadeks bilan birga qo’llaganda, ikkinchisi qon plazmasida Arimideksning kontsentratsiyasini kamaytiradi (shuningdek, boshqa keng tarqalgan aromataz ingibitori bo’lgan Letrozolni ham). Shunga ko’ra, KKT protokolida Nolvadeks bilan birgalikda Arimideks yoki Letrozoldan foydalanish tavsiya etilmaydi. Boshqa ikkita AI dan farqli o’laroq, Nolvadeks bilan salbiy ta’sir o’tkazmaydigan Aromazin preparatini davolash sxemasiga kiritish orqali muammoni hal qilish mumkin. Bu tadqiqotlarning birida o’z tasdig’ini topgan.

Aromazinning yana bir afzalligi, AI ning qolganlariga nisbatan lipid profiliga sezilarli darajada kamroq salbiy ta’sir ko’rsatishi hisoblanadi. Nihoyat, Aromazinning bu afzalliklaridan tashqari, uning erkaklardagi Testosteron darajasini oshirish qobiliyati ham ma’lum. Misol uchun, tadqiqotlarning birida 10 kunlik davrda 25 mg va 50 mg dozalarida Aromazinni kiritish nafaqat estrogen ishlab chiqarishni 38% ga bostirishga, balki Testosteronning 60% ga ko’payishiga olib keldi.

Ushbu ma’lumotlarga ko’ra, Aromazin IXG sababli aromatazning faolligini oshirish uchun eng yaxshi tanlovdir. Aromazin faqat IXG bilan birga qo’llaniladi. IXG terapiyasi to’xtatilgach, Aromazin ham bekor qilinishi kerak.

Ko’rib chiqilishi kerak bo’lgan yagona muammo – gormonal muvozanatni tiklashni ta’minlash uchun LG ning normal endogen tarqalishini stimullashdir.

SERM: Nolvadeks va Klomid

KKTni o’tkazilayotganda Klomid yoki Nolvadeksdan qaysi birini qo’llagan yaxshi? Birinchidan, IXG va Nolvadeks tadqiqotlarda endogen Testosteron ishlab chiqarishni stimullashda ajoyib sinergetik ta’sir ko’rsatganligi sababli, IXG uchun eng yaxshi qo’shimcha Nolvadeks (Tamoksifen sitrat) ekanligini ta’kidlash kerak. Shu bilan birga, Nolvadeks haqiqatdan ham IXG yuqori dozalari tufayli Leydig hujayralarining desensiblizatsiyasini blokladi. Bu juda muhim, chunki uzoq vaqt davomida juda kam LG sekretsiyasi gonadotropinlarga nisbatan sezuvchanlikning pasayishiga olib kelishi mumkin, shunga o’xshash ta’sir gonadotropinni (IXG shaklida yoki boshqacha tarzda) juda ko’p stimulyatsiya qilish orqali yuzaga kelishi mumkin.

Klomid bilan solishtirganda Nolvadeks preparatining yana bir afzalligi uning samaradorligi hisoblanadi. Tadqiqot shuni ko’rsatdiki, 150 mg Klomid (Klomifen sitrat) preparatidan kunlik foydalanish endogen Testosteron darajasini taxminan 150% ga oshiradi, shunga o’xshash ta’sir 20 mg miqdorida Nolvadeks (Tamoksifen sitrat) preparatini qabul qilganda sodir bo’ldi. Dozalardagi farqni hisobga olgan holda, Nolvadeksning samaradorligi Klomiddan yuqoriligi aniqdir. Nolvadeksning afzalliklari shu bilan chegaralanib qolmaydi. Gap shundaki, Klomid gipofiz beziga antagonistik estrogen ta’siriga qo’shimcha ravishda, agonistik ta’sir ham ko’rsatadi. Bu Klomid teskari salbiy aloqa tamoyili bo’yicha kursdan keyingi terapiya paytida jiddiy muammo bo’lishi mumkin bo’lgan stimullovchi Testosteron gonadotropini (LG va FSG), ishlab chiqarishni kamaytirishi mumkinligini anglatadi. Nolvadeks deyarli ideal SERM deb hisoblanishi mumkin, chunki u gipofiz beziga deyarli 100% antagonistik estrogen ta’sir ko’rsatadi.

Yakuniy sxema

Ideal kurs so’ngi terapiyasi protokoli quyidagicha bo’lishi kerak:

Kursning umumiy davomiyligi 4-6 hafta (davomiyligi insonning tiklanish imkoniyatlari bilan belgilanadi).

1-2 hafta:

— IXG

— Aromazin (Ekzemestan)

— Nolvadeks (Tamoksifen sitrat)

2-6 hafta:

— Nolvadeks (Tamoksifen sitrat)

KKT ta’sirini oshirish uchun qo’shimcha ixtiyoriy komponentlar (vitaminlar/qo’shimchalar/birikmalar)

Kursdan keyingi terapiya (KKT) – protokollari haqida asosiy ma'lumotlar va sxemalar

GGGO’ ni tiklash uchun boshqa foydali vositalar ham mavjud, ular asosan ixtiyoriy, shunday bo’lsa ham KKT da qo’llanilishi mumkin.

D vitamini (xolekalsiferol)

Testosteron darajasini oshirish va erkaklarda SHBG ni kamaytirish uchun D vitamini (Xolekalsiferol) mega dozalarining samaradorligini qo’llab-quvvatlovchi ko’plab dalillar mavjud. D vitamini darajasining pastligi endogen Testosteron ishlab chiqarishning past darajasiga (ayniqsa, qish oylarida) mos kelishini ko’rsatadigan ko’plab klinik tadqiqotlar mavjud. Ishtirokchilar har kuni 83 mkg vitamin D ni olgan tadqiqotarning birida yetarli darajada D vitamini darajasiga ega bo’lgan erkaklar D-tanqis sub’ektlarga nisbatan ancha yuqori Testosteron darajalari va past SHBG darajalariga ega ekanligini ko’rsatildi. Shunday qilib, D vitamini, haqiqatdan ham, KKT uchun eng yaxshi qo’shimchalardan biri hisoblanadi.

Diqqat! Tahlillar asosida ushbu soha shifokori yoki mutaxassisi bilan maslahatlashib KKT o’tish zarur.


Genetics.uz anabolik steroidlar va kuchli ta’sir etuvchi moddalarni sotmaydi va qabul qilishga chaqirmaydi. Ma’lumot tavsiya etish xarakteriga ega emas va faqat tanishtirish maqsadida taqdim etigan. U yoki bu prepatni to’g’ri qo’llash uchun albatta sport shifokoriga va/yoki sertifikatga ega trenerga murojaat qiling.

Buni ham o’qing

Prolaktin – ayol gormonining tabiati va uning inson o’sish gormoni bilan aloqasi

Genetics

Bodibildingda kortizol gormoni (stress gormoni)

Genetics

Deka-Durabolin (Nandrolon dekanoat)

Genetics

Anabolik steroidlar nima bu?

Genetics

Anabolik steroid va IO’Gdan foydalanilganda, qorin shishishining sabablari – doktor Jorj Tuliatosning fikri

Genetics

Anadrol – Oksimetolon brendi va savdo belgisi

Genetics

Saytdan foydalanishni davom ettirish orqali, siz Konfidensiallik siyosatiga mos ravishda cookie-fayl va boshqa ma’lumotlarning to’planilishi va foydalanilishiga o’z roziligingizni bildirasiz. Roziman Batafsil